حاتم طايي
خانه حاتم طايي در عربستان كه در اثر گذشت زمان رو به ويراني نموده است.
حاتم طايي
حاتم طايي (حَاتم الّطّائي) فرزند عبدالله (چهل و شش قمري - ششصد و پنج ميلادي). از بزرگان عرب، که در سخا و کرم و بخشندگي مال به نيازمندان به او مثل مي زدند. نام کامل او حاتم بن عبدالله بن سعد بن الحشرج بن أمريء القيس، مشهور به «حَاتم الّطائي» بود. او از قبيله طيّ يکي از قبائل مشهور شبه جزيره عربستان بود. همچنين وي يکي از شعراء فحول عصر جاهليت بود، کنيه وي « أباسفانه» و «أباعدي (پدر عدي بن حاتم)» بود و داراي ديوان شعري مطبوع به نام «ديوان حَاتم الّطائي» است.
قوم حاتم طايي مابين دو کوه که به نامهاي بلاد الجبلين (أجا و سلمي) معروف بود، ساکن شده بودند، که بعداً به ديار حاتم طايي (يا منازل حاتم الطائي) تبديل شد که اکنون روستاي توارن نام دارد که در منطقه حائل در شمال عربستان سعودي واقع شده است. همچنين به (قريه حاتم الطائي) نيز معروف است. حاتم طايي در اين مکان مي زيسته است و در همينجا نيز بدرود زندگي گفتهاست. هنوز قبر وي در محوطهاي در پاي کوه توارن موجود است و زيارتگاه مردم از داخل عربستان و خارج از عربستان است. حاتم پيش از اسلام بر ديانت مسيحيّت مي زيستهاست و مرگش به سال ميلادي ثبت شدهاست وي از قبيله طي بود. باقيمانده آثار قصر وي و همچنين آثار اجاق غذاپزي وي که به اجاق غذاي حاتم معروف است، هنوز در پايه کوه موجود و باقيماندهاست.
حاتم از شعراء عرب عصر جاهلي بود، اشعارش مانند افعالش گوياي صدق و صداقت بود، منزله بزرگي بين اقوام خود داشت. او از احترام خاصي مابين پير و برنا برخوردار بود، شجاع، قوي، بي باک، کريم، سخي و مهمان نواز بود. به جز نام خدا به چيز ديگر قسم نمي خورد، راستگو بود، در ماه رجب (شهر الأصم) کسي را نمي کشت، چون در زمان جاهليت قبيله مضر، ماه رجب را تعظيم مي داشتند. روزي ده شتر قرباني مي کرد و اطعام مي نمود. او بسيار مردم دار بود و مردم به دور وي گرد مي آمدند. داستانهاي زياد و حکايات گوناگوني از کرم و سخاوت و همچنين شجاعت وي به يادگار ماندهاست که در تدوين آن خروارهاي کاغذ و قنطارهاي مرکب کفاف نمي کند.
روستاي «توارن» در چهل هشت کيلومتري شمال غربي «شهر حائل» واقع شدهاست، اين روستا در سمت شمالي کوه «أجا» قرار دارد، روستا نوبنياد است و راه ورودي آن آسفالته است. اما روستاي قديمي که به نام «ديار حاتم طايي» (يا منازل حاتم الطائي) معروف است در سمت جنوبي کوه «أجا» واقع شدهاست و چند کيلومتر از روستاي تازه احداث شده توارن فاصله دارد که اين راه به صورت شوسه (آسفالته) مي باشد.
روستاي قديمي يا «ديار حاتم طايي» از چهار طرف، کوه آن را احاطه نمودهاست و تنها يک راه ورودي از سمت شمال دارد. اين روستا داراي آب زير زميني بسيار شيرين، چند شعاب (وادي) و درههاي گوناگون است، اطراف درهها مملو از باغهاي درخت نخل و درختهاي کوهستاني سمر و کُنار و سلم است. ساکنان روستاي قديمي به اَمرِ دولت، به روستاي جديد توارن منتقل شدهاند و به هر خانواده يک مسکن جديد اهدا شدهگرديده. روستاي قديمي هم اکنون به حالت متروکه باقي ماندهاست. درباره سخاوت حاتم طايي داستانهاي بسياري گفته شده است و سعدي نيز در گلستان و بوستان به مواردي از بخشندگيهاي حاتم اشاره کرده است.